بدون شک، هفتهی اول بارداری یک مرحله هیجانانگیز و مهم در زندگی زنان است. در این هفته، اتفاقی بسیار ویژه رخ میدهد: اتحاد بین سلول تخمک و اسپرم. در این مرحله، پس از تخصیص زمان و انرژی زیاد برای برنامهریزی و آمادهسازی، سلول تخمک و اسپرم به هم میپیوندند تا یک سلول جدید، که به عنوان تخمککوچک یا زیگوت شناخته میشود، تشکیل شود.
در این هفته، هیچ نشانهای از بارداری وجود ندارد و بسیاری از زنان حتی هنوز از باردار شدن خبر ندارند. اما این هفته آغازی برای یک سفر جذاب و بارور است. زمانی که دو سلول ایجاد شده توسط اتحاد، به سرعت به سمت رحم حرکت میکنند و در حین سفر، سلولهای بیشتری را ایجاد میکنند تا به زندگی جدیدی، به عنوان جنین، بروند.
بدن شما در هفته اول بارداری
در این مرحله، بسیاری از زنان با شور و هیجان به انتظار روزهای آینده میافتند، اما در عین حال، ممکن است احساسات مختلفی از شگفتی، هیجان، یا استرس تجربه کنند. اهمیت مراقبت از خود و بدن، به طور خاص در این مرحله بسیار بالاست، زیرا پایههای یک بارداری سالم و موفق از این زمان گذشته میشود.
با همهی اینها، هفتهی اول بارداری میتواند یک زمان پراهمیت و پرانرژی برای همهی زنانی باشد که در این مسیر جذاب به سوی مادری قرار میگیرند.
هفته اول بارداری اغلب به عنوان دوران غیرقابل تشخیص بارداری شناخته میشود، زیرا در این مرحله تخمک تخمدانی هنوز تخمکگذاری نکرده و همچنین تخمک بارورشده به رحم لانهگیری نکرده است. این مرحله از بارداری معمولاً با علائمی که معمولاً با بارداری همراه هستند، همچون تاخیر در پریود، خستگی و تغییرات در سطح هورمونها، نشان داده نمیشود.
در این هفتههای اولیه بارداری، فرآیند پیچیدهای از تغییرات هورمونی در بدن اتفاق میافتد که نهایتاً به تخمکگذاری و لانهگیری تخمک بارور شده در رحم منجر میشود. این فرآیند بسیار مهم است و پیشنیاز باروری و بارداری سالم است.
در هفته اول بارداری درچرخه قاعدگی، بدنتان با مجموعه پیچیده ای از هورمون ها مواجه شده که نهایتا منجر به تخمک گذاری میشود که در آن تخمک از تخمدان آزاد و آماده باروری میگردد. چنانچه قصد حاملگی دارید، هدف تخمک بارورشده کاشته شدن در داخل رحم جهت لانه گزینی و رشد در 266 روز آینده است. در هفته اول بارداری تغییرات محسوس در بدن شما قابل درک نیست و بارداری شما از هفته سوم و چهارم بارداری یعنی زمانی که پریود عقب می افتد آشکار میشود.
از هفته سوم و چهارم بارداری، معمولاً علائم بارداری شروع به ظاهر شدن میکنند و بارداری به طور واضحتر تشخیص داده میشود. این شامل علائمی مانند تهوع، استفراغ، تغییرات در سینه، خستگی، افزایش حساسیت به بوها و تغییرات در ذایقه میشود.
هفته اول بارداری، بارداری واقعی نیست.
اکثر پزشکان حاملگی را از اولین روز از آخرین دوره حساب می کنند. به همین دلیل تخمک گذاری بارداری دقیق مشخص نیست، اما تشخیص نشانه های فیزیکی قاعدگی بسیار ساده تر است. بنابراین به نظر دکتر، هفته اول بارداری به این معنی است که شما در دوره پریودی خود هستید و هنوز باردار نیستید. در واقع تا هفته دوم یا سوم بارداری، باردار نیستید.
حقایق شگفت انگیز:
تخمک های انسان بزرگترین سلول های بدن هستند. یک تخمک به اندازه کرک هلو است. بدن شما یک تخمک (یا در موارد نادر، دو تخمک) بین روزهای 10 و 19 سیکل قاعدگی و یا حدود 14 روز قبل از دوره بعدی شما تولید می کند. بدن تا حدود 12 تا 24 ساعت پس از آن زنده است. داشتن رابطه جنسی قبل از آن نیز مفید است، زیرا اسپرم می تواند در بدن شما تا سه روز زندگی کند.
اولین نشانه های بارداری به زودی اتفاق نخواهد افتاد - در واقع، بسیاری از خانم ها در هفته 4 متوجه پریود نشدن می شوند و تا هفته 4 هیچ احساس "متفاوتی" ندارند. اما برخی از نشانه های اولیه در بارداری در هفته های اول پس از باروری عبارتند از درد سینه یا حساسیت، تهوع، خستگی، و اغلب نیاز اورژانسی به ادرار.
در هفته اول بارداری احتمالا در خصوص بارداری و حمل جنین خیلی فکر می کنید. بهتر است بارداری را با وزن سالم شروع کنید و از عادت های بد مانند مصرف سیگار و نوشیدن الکل بپرهیزید. مصرف کافئین را به یک یا دو فنجان قهوه در روز کاهش دهید.
وضعیت جنین در هفته اول بارداری
در هفته اول بارداری، جنین هنوز وجود ندارد. در واقع، تخمک تخمدانی هنوز تخمکگذاری نکرده و اسپرم همچنین هنوز با تخمک تلقیح نشدهاند. بنابراین، در این مرحله از بارداری، هیچ جنینی وجود ندارد.
اما در هفته اول بارداری، تخمک تخمدانی در حال رسیدن است و اگر به وقت تخمکگذاری بیاید و تلقیح شود، پس از چند روز تخمک بارورشده شروع به تقسیم سلولی میکند و سپس به شکل زایمانی به رحم حرکت میکند. به عبارت دیگر، در هفته اول بارداری، فرآیند پیشگیری از بارداری آغاز شده است، اما هنوز جنینی وجود ندارد.
زمانی که لقاح انجام میشود یعنی اسپرم و تخمک باهم برخورد میکنند، سلول تخم شروع به تقسیم شدن میکند.در هفته اول، جنین بلاستوسیت نامیده میشود. قسمت خارجی بلاستوسیت جفت را تشکیل میدهد و قسمت داخلی آن به رویان تبدیل میشود که این اتفاق در هفته دوم بارداری رخ میدهد.
نحوه محاسبه سن بارداری:
سن بارداری از اولین روز آخرین پریود شما نه از روزی که لقاح انجام شده، محاسبه میشود. زیرا سیکل قاعدگی از اولین روز خونریزی محاسبه میشود.
- اگر بارداری شما از نوع IVF (آی وی اف چیست و چگونه انجام می شود؟)، سن بارداری شما با اضافه کردن 14 روز به روز انتقال جنین محاسبه میشود.
- اگر خانمی سیکل قاعدگی منظم دارد، لقاح تخم و رشد جنین 11-21 روز بعد از اولین روز از آخرین پریود شما محاسبه میشود.
- اگر شما سیکل قاعدگی نامنظم دارید و اولین روز از آخرین پریود خود را فراموش کرده اید، مشخص کردن سن دقیق بارداری مشکل خواهد بود. در نهایت پزشک از روی سونوگرافی و بزرگ و کوچک بودن جنین سن بارداری شما را تخمین می زند.
زمانی که تخمک آزاد میشود. فولیکول های باقیمانده به جسم زرد تبدیل میشوند که دارای ساختار اندوکرینی است و ترشح پروژسترون را افزایش میدهد. این کار باعث میشود دیواره رحم برای عمل لانه گزینی در صورت وجود داشتن تخم آماده شود. از زمان شروع تخمک گذاری، تخمک تنها 24 ساعت طول عمر دارد تا عمل لقاح را انجام دهد. تخمک بسمت لوله فالوپ حرکت میکند تا با اسپرم ملاقات کند. در صورت لقاح، سول تخم در دیواره رحم قرار میگیرد. دو هفته بعد از تخمک گذاری، جسم زرد در صورت عدم لقاح شروع به پایین آوردن دو هورمون استروژن و پروژسترون میکنند و دیواره رحم فرو میریزه و خونریزی ماهانه اتفاق می افتد.
توصیه ها در هفته اول بارداری
* اگر تصمیم به باردار شدن گرفته اید، لازم است که قبل از هر چیز در مورد آن به خوبی مطالعه کنید. سعی کنید حداقل یک یا دو کتاب خوب در رابطه با بارداری در هفته اول بارداری خریداری کرده یا از دوستان خود قرض بگیرید و آنها را کاملاً مطالعه کنید.
* بارداری به عنوان یک روند طبیعی همراه با روحی و جسمی و عدم آگاهی آنها با مشکلات احتمالی منجر به بروز صدماتی گاهی آثارش مادر را حتی سالها پس از زایمان دچار ناراحتی یا باعث بروز مشکلات در دوران پیری میگردد.
علائم طبیعی در هفته اول بارداری
1. ترشحات لزج و چسبنده:
در هفته اول بارداری بدن شما خود را برای تخمک گذاری آماده کرده و ممکن است ترشحات شفاف، لیز و چسبنده داشته باشید نگران نباشید.ولی اگر ترشحاتی غیر از این باشد یعنی ترشحات بدبو و کدر باشند نشانه عفونت است که برای درمان هرچه سریعتر به پزشک یا مامای خود مراجعه نمایید چرا که از نظر علمی اثبات شده بعضی عفونت ها ممکن است موجب سقط 3 ماهه اول شود.
2. افزایش دمای بدن:
یکی از نشانههایی که شما را به زمان نزدیک شدن به تخمکگذاری هدایت میکند افزایش دمای بدن است. پس نگران سرما خوردگی یا مریضی دیگری نباشید مگر آنکه تب شما بالاتر از39 درجه باشد.
3. درد در ناحیه شکمی:
اگر دچار درد ملایم تا تیر کشیدن ناگهانی شدید احتمال این می رود که دچار درد میانی در سیکل خود شده اید که نشان دهنده تخمک گذاری یا آزادشدن تخم از تخمدان میباشد پس نگران نباشید.
رژیم غذایی در هفته اول بارداری
در هفته اول بارداری، اغلب به عنوان یک مرحله از بارداری که جنین هنوز وجود ندارد شناخته میشود، این مرحله از نظر تغذیه ممکن است برای بسیاری از زنان مانند دوران عادی زندگیشان باشد. اما به هر حال، توجه به تغذیه سالم و متنوع در این مرحله نیز بسیار مهم است. در اینجا چند نکته مهم برای رژیم غذایی در هفته اول بارداری ذکر میشود:
مصرف مواد غذایی سالم:
برای حمایت از سلامتی شما و پتانسیل باروری، مواد غذایی سالم و متنوع از جمله میوهها، سبزیجات، مواد غذایی دارای پروتئین مانند گوشت، ماهی، حبوبات و مواد غذایی دارای فیبر مانند غلات کامل باید به رژیم غذایی شما اضافه شود.
مصرف مکملهای ویتامینی:
در مراجعه با پزشک یا متخصص تغذیه، ممکن است پیشنهاد شود مکملهای ویتامینی مانند اسید فولیک از قبل بارداری مصرف شود. این مکملها میتوانند به سلامتی شما و جنین شما کمک کنند.
اجتناب از مواد غذایی خطرناک:
در هفته اول بارداری و همچنین در طول تمامی مراحل بارداری، مصرف موادی مانند الکل، دخانیات و مواد مخدر توصیه نمیشود، زیرا ممکن است برای سلامتی جنین ضرر داشته باشند.
مصرف آب به مقدار کافی:
مصرف آب به میزان کافی برای حفظ آبشویی و سلامتی کلی بسیار مهم است، حتی در هفته اول بارداری.
همچنین، برای رژیم غذایی دقیقتر و مناسبتر، مشاوره با یک متخصص تغذیه یا پزشک متخصص در زمینه بارداری میتواند بسیار مفید باشد، زیرا هر فرد و شرایط بارداری ممکن است متفاوت باشند.
- مراقبت از سلامتی در طول بارداری بسیار مهم است. در هفته اول بارداری احتمالا حالت تهوع و از دست دادن اشتها را تجربه می کنید. سعی کنید آب و سایر نوشیدنی ها را زیاد بخورید تا بدن کم آب نشود. همچنین میان وعده زیاد بخورید.
- هنگامی که حالت تهوع متوقف شد و احساس بهتری داشتید، غذا بخورید. میوه و سبزی تازه و غذاهایی مانند برنج، نان، پاستا، سیب زمینی، گوشت بدون چربی، تخم مرغ، مرغ و سویا بخورید. سعی کنید محصولات لبنی مانند شیر، ماست و پنیر در رژیم غذایی خود داشته باشید. زیرا کلسیم برای جنین و مادر لازم است.
- روزانه باید 600 میکروگرم فولیک اسید مصرف کنید تا احتمال تولد نوزاد با نقص لوله عصبی به حداقل برسد. می توانید فولیک اسید را از طریق سبزیجات برگ سبز، میوه های خشک و آجیل و جو دریافت کنید. از مصرف الکل و غذاهای نامناسب نیز خودداری کنید.
هشدارها در هفته اول بارداری
1- سیگار و الکل را کنار بگذارید. مصرف این دو ماده ارزش آسیب رساندن به فرزندتان، نقضهای مادرزادی، مشکلات کم وزنی کودک و. . . را ندارد.
2- حتماً حواستان به داروهایی که مصرف میکنید باشد. داروها روی جنین تأثیر میگذارد. فکر نکنید فقط داروهای شیمیایی برای بارداری مضر است حتی داروهای گیاهی هم میتواند مشکلات جدی برای شما در دوران بارداری ایجاد کند از خوردن داروهای گیاهی بدون مشورت با متخصصان جداً خودداری کنید.
3. بی نظمی قاعدگی: بی نظمی قاعدگی میتواند به صورت بلند یا کوتاه شدن دوره خونریزی در زمانی که انتظار نمیرود باشد و چون این مسائل حاملگی را تحت تاثیر قرار میدهد باید به ماما یا پزشک خود مراجعه کنید.
4. از این به بعد باید خواب کافی داشته باشید. 8 ساعت در روز بخوابید. اگر در خوابیدن مشکل دارید حتماً در این باره با پزشک صحبت کنید.
آمادگی پدر و مادر برای بارداری:
- سعی کنید خود را از نظر جسمی و روحی برای بارداری آماده کنید. اجازه دهید این تجربه خاطره ای زیبا شود و ترسناک نباشد.
- دو ماه پیش از اقدام برای بارداری، قرص های ضد بارداری را متوقف کنید. در این حالت عملکرد طبیعی پریودی خود را متوجه می شوید. قرص های ضد بارداری باعث تغییر ترشحات هورمونی می شوند. بنابراین باید به هورمون ها اجازه بدهید پیش از باردار شدن به حالت طبیعی خود برگردند.اگر قرص ضد بارداری مصرف می کنید، بین قطع قرص و تلاش برای بارداری وقفه ایجاد کنید. قرص های ضد بارداری باعث تغییرات هورمونی می شوند و برای برگشت هورمون ها به حالت قبلی زمان نیاز است.
- می توانید پس از قطع قرص های ضد بارداری باردار شوید اما پیش از آن از نرمال بودن بدن خود مطمئن شوید. مصرف قرص ضد بارداری برای جلوگیری از تخمک گذاری است بنابراین هنگامی که قرص را نمی خورید، بدن شروع به استراحت می کند و هورمون ها دوباره شروع به کار می کنند. در این حالت تخمک گذاری دوباره شروع می شود. می توانید برای مصرف قرص های ضد بارداری با پزشک مشورت کنید.
- سعی کنید بارداری را حدس نزنید زیرا ناامیدی باعث می شود به شما و همسرتان آسیب وارد شود. برای آزمایش بارداری بهتر است بی بی چک را خریداری کنید. تنها کاری که باید انجام دهید استفاده از ادرار و پیروی از دستورالعمل نوشته شده بر روی کیت است. اگر نتیجه آزمایش مثبت باشد، می توانید به پزشک مراجعه کنید و تاییدیه بگیرید (آزمایش خون برای تست بارداری).
- مراقبت های پیش از بارداری بسیار مهم است و احتمال بارداری و تولد فرزندی سالم را افزایش می دهد. سعی کنید سه ماه پیش از باردار شدن مراقبت ها را شروع کنید. سلامتی همسر شما نیز برای باردار شدن و بارداری سالم مهم است. بنابراین به سلامتی روحی و جسمی همسرتان نیز توجه کنید.
- پیش از باردار شدن با پزشک درباره سابقه خانوادگی خود و همسرتان در خصوص بیماری ها صحبت کنید زیرا ممکن است جنین از نظر ژنتیکی تحت تاثیر قرار بگیرد.
- درباره شک و تردیدها و نگرانی های خود در خصوص بارداری با پزشک صحبت کنید.
- دانستن این که باردار هستید احساساتی مانند هیجان، نگرانی، ترس، بیم و دلهره ایجاد می کند. شما به این نکته فکر می کنید که آیا مادری مسئولیت پذیر هستید و می توانید از فرزندتان به خوبی مراقبت کنید. گاهی خیلی به خود اطمینان ندارید و فکر می کنید نمی توانید وظایف خود را بخوبی انجام دهید.
- خبر بارداری واکنش های متفاوتی دارد. چهل هفته بارداری زمانی سخت است اما سعی کنید مثبت باشید. تمام نگرانی، شک و ترس در هر فردی مختص خودش است.
- دانستن این که چه چیزی در انتظار شماست به شما کمک می کند از نظر روحی آماده شوید و اعتماد به نفس بیشتری داشته باشید. همسرتان را در بارداری با خود سهیم کنید به طوری که فکر نکند در مهم ترین اتفاق زندگی شما نادیده گرفته شده است. این کار به او کمک می کند وظیفه خود را به صورت درست انجام دهد و مانند شما به طور مساوی به وظایف خود عمل کند.
برای آشنایی بیشتر با هفته های آغاز بارداری صفحه ماه اول بارداری را مطالعه نمایید
